Journaling: drie oefeningen om je schrijftechniek te scherpen
Om onze journaling-skills naar een hoger niveau te tillen, onderzoeken en ontwikkelen we in deze workshop drie uitgangspunten: scherp observeren, het particuliere universeel maken en radicale eerlijkheid. Hierbij laten we ons inspireren door drie auteurs: Joan Didion, Nora Ephron en Cathy Rentzenbrink.
Joan Didion: observeren & detail
In haar essay On keeping a notebook legt journalist/schrijfster Joan Didion uit dat haar notitieboekjes geen verslag zijn van wat er feitelijk gebeurde, maar van ‘hoe het voelde om haar te zijn op dat specifieke moment’. Ze schreef losse flarden in haar boekje: een afgeluisterd gesprek in de kroeg, de temperatuur van de lucht, of de kleur van een jurk, zonder dat alles een logisch verhaal hoefde te vormen.
Schrijfoefening: Didion kiest een simpel voorwerp, zoals een specifieke trui, een flesje parfum of een pakje sigaretten, als uitgangspunt. Voor haar waren dit geen loze details, maar tijdcapsules. Door één zo’n voorwerp heel precies te beschrijven, roep je automatisch de persoon op die je destijds was. Kies één specifiek kledingstuk, voorwerp of plek uit een afgesloten periode van je leven (bijvoorbeeld uit je studententijd, een vorige relatie, of een specifieke vakantie) en vang dit in maximaal 300 woorden. Focus op detail. Houd het feitelijk en zintuiglijk; leg niet uit waaróm dit object belangrijk is.
Nora Ephron: het alledaagse & zelfspot
De Amerikaanse schrijfster Nora Ephron had het talent om schijnbaar onbelangrijke details uit het dagelijks leven – zoals haar nek, het kopen van een huis of een mislukt recept – om te toveren tot scherpe, geestige en diepmenselijke essays. In haar woorden: ‘Everything is copy’ (alles is materiaal voor een boek/verhaal). Ephron ziet journaling als een manier om de controle terug te pakken over moeilijke, pijnlijke of gênante momenten door ze met zelfspot te beschrijven.
Schrijfoefening: Tover een moment van alledaags ongemak om tot een grappige scène van maximaal 300 woorden. Buig je ergernis of schaamte om tot een luchtige anekdote, een beetje zoals je die aan een goede vriend(in) zou vertellen tijdens een etentje. Spaar jezelf niet.
Cathy Rentzenbrink: radicale eerlijkheid
Voor de Britse auteur Cathy Rentzenbrink is schrijven een vorm van overleven, verwerken en verbinding maken. In haar boeken benadrukt ze dat je pas echt tot de kern komt als je stopt met jezelf te censureren. Voor Rentzenbrink is journaling een manier om de rauwe waarheid op papier te zetten op een veilige plek. Waar je juíst praat over de dingen waar je je voor schaamt of die te zwaar voelen om hardop uit te spreken.
Schrijfoefening: In het dagelijks leven doen we ons doorgaans groter, sterker of vrolijker voor dan we zijn. Rentzenbrink stelt dat schrijven pas troost en inzicht biedt wanneer je die façade afwerpt. Zet een zin op papier die expliciet vraagt om iets te onthullen. Zo geef je jezelf toestemming om de waarheid op papier te zetten. Gebruik een van deze zinnen als startpunt: ‘Wat ik eigenlijk niet durf toe te geven, is …’ of ‘Het enige wat ik op dit moment echt nodig heb, is …’
Verdiep je observatievermogen en schrijverschap in de workshop Journaling bij Floor Overmars. Want wat gebeurt er als je jezelf een jaar lang toestaat iedere dag twintig minuten te schrijven? In deze workshop voor aspirant-schrijvers ga je aan de slag met journaling als dagelijkse schrijfoefening.

